Posts

Showing posts with the label Education

හතේ අපේ පොත

Image
Image source: nationalheraldindia.com "ලිංගිකත්වය අවබෝධ කරගැනීමට ඉගැන්විය යුතුය" මාගේ රංගකලා මැදිහත්වීම තුළින් මේ දිනවල ආන්දෝලාත්මක මත පලකෙරෙන "හතේ අපේ පොත" සම්බන්ධයෙන් අදහසක් තැබීමට සිතුවෙමි. නලින් ද ප්‍රේ මරත්න ප්‍ර මුඛ Act 4 නාට්‍ය කණ්ඩායම සමග සංවාද මණ්ඩප වේදිකා මොඩලය (forum theatre) හරහා ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යා ර්ථීන් අරඹයා නාට්‍ය දර්ශන ගනණාවක් සදහා සහභාගි වීමට මා හට අවස්ථාවක් ලැබුණි. ඒ එක්සත් ජාතීන්ගේ ජනගහන අරමුදලේ මූලිකත්වයෙනි. ඔ වුන් ගේ මැදිහත්වීමෙන් ලිංගික අධ්‍යා පනය සදහා ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමට ද අත්පොතක් සකස් කිරීම මීට පෙර සිදුවී තිබිණි. මෙම රංගකලා මැදිහත්වීම සිදු වූයේ "සෑම ගැබ්ගැනීමක් ම අවශ්‍යය වේ" යන තේමාවෙනි. ඇසූ පමණින් ම ආන්දෝලාත්මක වූවත් මෙහි අරමුණ වූයේ අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් මුල් අවස්ථාවේදී ම මැඩ පවත්වා ගැනීමයි. මන්ද ලංකාවේ ගැබ්ගැනීම් අතරින් සියයට 4.6 ක්ම නව යොවුන් වියේ සිදු වූ ඒවාවේ. මෙහිදී වාර්ථා වී ඇති ලිංගික අපරාධ වලින් වයස අවුරුදු 16ට අඩු දැරියන් 6000ක් වූ බවත් (2010-2015) එසේම 2015 වාර්ථා වූ HIV රෝගීන්ගෙන් 75ක්ම වයස ...

බිඳවැටීම සිතීමේ නිමේශයක් කරා...

Image
Vangogh shoes1885 කල්ප- හරිම හිස් කමක් දැනෙනවා. ඇයි මම ජීවත් වෙන්නේ? මම කවුද? කියලා හිතෙනවා. උපේක්ෂා - කල්ප මේක තමයි හොඳම වෙලාව. මාටින් හෛඩැගර් කියන විසිවන සියවසේ දාර්ශනිකයා කියල තියනවා අපිට යමක සැබෑ පැවැත්ම නිරාවරණ වෙන්නේ දෝෂයක් ඇති වූණාම  කියලා. මේ දැන් ඇවිල්ලා තියෙන්නෙත් ඒවගේ අවස්ථාවක්. ටිකක් කල්පනා කරා බලන්න.  

ගෝලීය වසංගතය අභිමුවයේ කලාකරුවා

Image
View from inside an individual cell towards the tower at the centre එසේනම් මේ ආකාරයට පුද්ගල අනන්‍යතාවයන් තහවුරු කරමින් රාජ්‍ය විසින් ගෙන යනු ලබන ක්‍රියාකාරීත්වය(අවේක්ෂණය) තුළ ඉදිරිපෙළට යාමට නියමිත චූදිතයා වන කලාකරුවාට මුහුණපෑමට සිදුවන අභියෝගයේ තරම පසක් නොවේද? ජෙරමි බෙන්තම් විසින් නිර්මාණය කරන ලද panopticon නැමති ගොඩනැගීම සිරකරුවන් රැඳවීමේ අපේක්ෂාවෙන් ඉදිකරන ලද්දකි. මෙම කවාකාර ගොඩනැගිල්ලේ කේන්ද්‍රය කුළුණකින් සමන්විතයි. එහි වන නිලධාරියෙකු විසින් පරිධියෙහි කුටිවල සිටින සිරකරුවන් නිරීක්ෂණය කරයි. කුටි පුළුල් ජනෙල් වලින් සමන්විත වේ. මෙහිදී කුටි වෙතට එල්ල වන ආලෝකය තවදුරටත් නිරන්තර නිරීක්ෂකයෙකු මෙන් ක්‍රියාකරයි. එහිදී සෙවනැල්ල තුළින් පවා සිරකරුවන්ගේ ක්‍රියාකලාපය කුළුණ වෙත දෘශ්‍යමාන වේ. මෙය පුංචි නාට්‍යගාරයක් වැනිය. සෑම පුද්ගලයෙකුට ම තමාගේම කුටියක් හිමි වේ. එසේම සිරකරුවන්ට දෙපස ඇති බිත්ති දෙක හේතුවෙන් අනෙක් සිරකරුවන් සමග සම්බන්ධ වීම අහුරා ඇත. සිරකරුවන්ට කිසිවක් නොපෙනේ. එසේම ඔහු තොරතුරු වල වස්තුව බවට හා සන්නිවේදනයේ විෂයක් බවට පත්වේ. මෙසේ අවේක්ෂණයට(monitoring) භාජනය වීම අප අද ම...

සමාජීයත්වය යනු බැහැර කිරීමට එරෙහිව කරන අරගලය යි

Image
"මේ යථාර්ථය තේරුම් ගත් විට අප රටේ හිරු උදාකර දීමට අහස සූදානම් වනු ඇත". සිංහලයෙක් යනු කුමක්ද? තීර්ත රෙඩ් ඩොට් කලාගාරයේ  කදිර් ස්මයිලි සමඟ පැවති සාකච්ඡාවක් තුළින් ශ‍්‍රී ලංකාව සිංහල ජාතිය මුල්කරත් රාජ්‍යක් ලෙස ගොඩනැගී පැවතීමේ ප‍්‍රාථමික කොන්දේසිය වන්නේ ම මෙරට සුළුතර ජාතීන්ගේ පැවැත්ම බව නැවතත් අවධාරණය කෙරුණි. ඉතාම සංකීර්ණ මෙම සහසම්බන්ධය ඔහු පැහැදිලි කරන්නේ ගැහැනියක් යනු කුමක්ද? යන ප‍්‍රශ්නය උදාහරණ ලෙස දක්වමිනි. ස්ත‍්‍රී විමුක්තිකාමීන් ඉල්ලා සිටින විමුක්තිය උදාකරලීමට ද අකමැත්තෙන් වුව පුර්ෂ මූලිකත්වය හැමවිටම ඒ වනවිටත් පිළිිගෙන සිටිය යුතු බව ඔහු පවසයි. ජෝන් ලොක් පවා ලිංගභේදය හඳුන්වන්නේ පිරිමියා සහ බිරිඳ ලෙසයි. එනම් පිරිමියාට සාපේක්ශව ගැහැණිය අර්ථකථනය කිරීමයි. එසේනම් වෙනස පිලිගැනීම තුළින් ඒකීයත්වයක් ගොඩනැගීමේ මෙම වියවුලට මුහුණදීමට අප සවිඥානිකව කටයුතු කළයුතු නොවේ ද? මන්ද මේ පිලිබඳව අවබෝධයකින් යුතුව කටයුතු කරන්නා හා එසේ නොමැති වූ ජාතිවාදියා හෝ පුරුෂෝත්තමවාදියා යනු ප‍්‍රායෝගික තලයේදී පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි පාර්ශව දෙකකි. අප මෙලෙස අනෙකාට සාපේක්ශ ව තම පැවැත්ම තහවුරු කරගෙන ඇති  බව ල...